Zmiany w zwolnieniach lekarskich (L4) w 2026 roku – co warto wiedzieć?

Rok 2026 przyniósł jedne z największych od lat zmian w zasadach korzystania ze zwolnień lekarskich (L4). Nowelizacja przepisów ma na celu uproszczenie systemu, ograniczenie nadużyć oraz dostosowanie regulacji do realiów współczesnego rynku pracy. Zmiany wprowadzane są etapami – część obowiązuje już od stycznia, kolejne weszły w życie w kwietniu, a następne planowane są na 2027 rok.

1. Możliwość pracy podczas L4 – ale pod warunkami

Jedną z najbardziej przełomowych zmian jest odejście od całkowitego zakazu pracy podczas zwolnienia lekarskiego. Od 2026 roku możliwe jest wykonywanie pracy u jednego pracodawcy, jednocześnie będąc na zwolnieniu u innego.

Warunek jest jednak kluczowy – taka aktywność nie może być sprzeczna z celem zwolnienia, czyli nie może utrudniać leczenia ani wydłużać powrotu do zdrowia.

W praktyce oznacza to większą elastyczność dla osób pracujących w kilku miejscach.

2. Nowe podejście do aktywności podczas zwolnienia

Zmieniło się także podejście do tego, co wolno robić na L4. Dotychczas nawet drobne czynności mogły skutkować utratą zasiłku.

Obecnie przepisy jasno wskazują, że znaczenie ma to, czy dana aktywność rzeczywiście wpływa negatywnie na proces leczenia.

Co to oznacza w praktyce?

• wyjście do sklepu lub apteki nie musi oznaczać naruszenia zasad,
• możliwe są tzw. czynności incydentalne (np. odebranie telefonu służbowego),
• nawet wyjazd wypoczynkowy nie jest automatycznie zakazany.

Kluczowe jest jedno: czy dana aktywność utrudnia powrót do zdrowia.

3. Jasne zasady utraty zasiłku chorobowego

Nowe przepisy precyzują, kiedy pracownik może stracić prawo do zasiłku.

Obecnie są to tylko dwie główne przesłanki:

• wykonywanie pracy zarobkowej sprzecznej z celem zwolnienia,
• podejmowanie aktywności, która utrudnia leczenie.

To duża zmiana w stosunku do wcześniejszych, często niejednoznacznych interpretacji.

4. Większe uprawnienia ZUS i częstsze kontrole

Reforma znacząco wzmacnia rolę Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

ZUS zyskał m.in.:

• większe możliwości kontroli zwolnień,
• prawo do weryfikacji zasadności L4 nawet po jego zakończeniu,
• szerszy dostęp do dokumentacji i danych.

W praktyce oznacza to większą kontrolę nad prawidłowym wykorzystywaniem zwolnień.

5. Szerszy katalog osób wystawiających L4

Od 2026 roku zwolnienia lekarskie mogą wystawiać nie tylko lekarze.

Do tego grona dołączyli:

• pielęgniarki,
• fizjoterapeuci (w określonych przypadkach).

Ma to usprawnić dostęp do świadczeń i skrócić czas oczekiwania na decyzję.

6. Nowe zasady liczenia okresu zwolnienia

Doprecyzowano również kwestie związane z początkiem zwolnienia.

Jeśli pracownik w danym dniu najpierw pracuje, a potem otrzyma L4 z datą bieżącą – to właśnie ten dzień liczy się jako pierwszy dzień zwolnienia i okresu zasiłkowego.

Może to wpłynąć na długość wykorzystanego limitu dni chorobowych.

Podsumowanie

Zmiany w zwolnieniach lekarskich w 2026 roku wprowadzają większą elastyczność, ale jednocześnie nakładają większą odpowiedzialność na pracowników.

Najważniejsze kierunki zmian to:

• odejście od sztywnych zakazów na rzecz oceny „celu zwolnienia”,
• większe możliwości kontroli przez ZUS,
• uproszczenie i doprecyzowanie przepisów.

Dla pracodawców oznacza to konieczność aktualizacji procedur, a dla pracowników – większą świadomość zasad korzystania ze zwolnienia.