Menu Zamknij

BHP przy narażeniu na pole elektromagnetyczne

pole magnetyczne

Charakterystyka zagrożeń elektromagnetycznych

Oddziaływanie pola elektromagnetycznego, zarówno bezpośrednio na organizm człowieka, jak i na materialne środowisko pracy, może być przyczyną licznych zagrożeń bezpieczeństwa lub zdrowia pracowników, które mogą prowadzić zarówno do utrudnionego wykonywania pracy lub pogorszenia stanu zdrowia, jak i nawet do wypadków śmiertelnych.

Promieniowanie elektromagnetyczne zaliczane jest, obok m.in. hałasu, elektryczności, pyłów przemysłowych czy wibracji, do fizycznych czynników środowiska pracy.

W organizmie człowieka przebywającego w polu elektromagnetycznym występuje pole magnetyczne oraz zaindukowane pole elektrycznego, które indukują prądy elektryczne. Jest to bezpośrednie oddziaływanie pola elektromagnetycznego na człowieka.

W czasie, kiedy człowiek przebywa w polu elektromagnetycznym w jego organizmie mogą w związku z tym wystąpić następujące skutki biofizyczne:

  • pobudzenie tkanki nerwowej lub mięśniowej (w przypadku oddziaływania pól o częstotliwościach nieprzekraczających kilku megaherców)
  • wzrost temperatury tkanek (w przypadku oddziaływania pól o częstotliwościach mega- lub gigahercowych) (rys. 2)
  • jądrowy rezonans magnetyczny
  • zjawisko magnetohydrodynamiczne
  • oddziaływanie na procesy przemiany wolnych rodników.

Prądy indukowane mogą zakłócać pracę organizmu na skutek zaburzenia naturalnych procesów elektrofizjologicznych w komórkach nerwowych lub mięśniowych, a wzrost temperatury tkanek może wywołać uszkodzenia termiczne różnego stopnia i rozległości, które mogą wystąpić zarówno na powierzchni ciała, jak i wewnątrz – zależnie od częstotliwości promieniowania. 

Poruszanie się w polu magnetostatycznym wywołuje przepływ w organizmie prądów zaindukowanych może powodować takie odczucia jak: 

  • zawroty głowy
  • nudności
  • utrudnioną koordynację wzrokowo-ruchową.

Badania wskazują, że do możliwych odległych skutków oddziaływania pola elektromagnetycznego, należy zaliczyć:

  • zaburzenia układu nerwowego
  • zaburzenia układu sercowo-naczyniowego
  • zaburzenia układu odpornościowego
  • procesy nowotworowe
  • dolegliwości subiektywne, takie jak: bóle głowy, zmęczenie, zaburzenia pamięci.

Środki ochrony w pole elektromagnetycznym

 Pracodawca został zobligowany do dostosowania środków ochronnych do charakterystyki przestrzeni pracy i urządzeń, jakie są eksploatowane, rozpoznanych źródeł pola-EM i zakresu ich użytkowania, rodzaju wykonywanej pracy oraz rodzaju, częstotliwości i poziomu pola-EM.

Praca w tzw. narażeniu kontrolowanym jest możliwa, jeżeli:

  • pracownik posiada aktualne orzeczenie lekarskie dopuszczające go do pracy w narażeniu na działanie pola – EM,
  • przeprowadzono rozpoznanie i ocenę zagrożeń elektromagnetycznych w przestrzeni pracy,
  • rozpoznane zagrożenia elektromagnetyczne zostały wyeliminowane lub ograniczone przez stosowanie środków ochronnych,
  • narażenie na pole-EM jest okresowo oceniane,
  • odpowiednio oznakowano zasięgi przestrzeni pola-EM stref ochronnych oraz rodzaje występujących tam zagrożeń elektromagnetycznych,
  • uwzględniono specyficzne ograniczenia dotyczące oddziaływania pola-EM na osoby szczególnie chronione,
  • rozmieszczono stanowiska pracy w sposób ograniczający narażenie,
  • pracujący i osoby potencjalnie narażone zostali poinformowani o rozpoznanych zagrożeniach elektromagnetycznych i zapoznani z zastosowanymi środkami ochronnymi.

bhp promieniowanie elektromagnetyczne